Prowadzenie własnej działalności gospodarczej to nie tylko wolność działania, ale też pełna odpowiedzialność – również w sytuacji choroby. Przedsiębiorca, który z dnia na dzień staje się niezdolny do pracy, często zadaje sobie jedno pytanie: czy na L4 dostanę zasiłek chorobowy z ZUS? Odpowiedź brzmi: tak, ale pod pewnymi warunkami. Sprawdź, co musisz zrobić, by otrzymać zasiłek chorobowy prowadząc własną działalność.
L4 na działalności gospodarczej – jakie masz prawa?
Nie każdy przedsiębiorca automatycznie ma prawo do zasiłku chorobowego. W przeciwieństwie do pracownika etatowego, osoba prowadząca działalność gospodarczą musi dobrowolnie zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego i regularnie opłacać składkę. Bez tego nawet najdłuższe L4 nie zagwarantuje wypłaty świadczenia z ZUS.
Składka chorobowa – warunek konieczny
Żeby otrzymać zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy, musisz:
-
być zgłoszonym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,
-
opłacać składki chorobowe w terminie (nawet jednodniowe opóźnienie może skutkować utratą prawa do zasiłku),
-
przejść okres wyczekiwania, który wynosi 90 dni ciągłego ubezpieczenia.
Wyjątkiem jest sytuacja, gdy L4 przypada na okres ciąży – wtedy okres wyczekiwania nie obowiązuje.
L4 a działalność gospodarcza – czego nie wolno?
Otrzymanie zasiłku chorobowego wymaga spełnienia jeszcze jednego, kluczowego warunku: nie możesz prowadzić działalności w czasie zwolnienia lekarskiego. ZUS może wstrzymać wypłatę świadczenia, jeśli uzna, że wykorzystywałeś L4 niezgodnie z przeznaczeniem. Oznacza to, że nie wolno Ci wystawiać faktur, odbierać telefonów od klientów, a nawet odpowiadać na maile firmowe. Jakiekolwiek działanie zarobkowe w czasie zwolnienia lekarskiego = ryzyko zwrotu zasiłku.
Jak obliczana jest wysokość zasiłku chorobowego?
Wysokość zasiłku chorobowego dla przedsiębiorcy zależy od podstawy wymiaru składek. Liczy się:
-
średnia podstawa wymiaru składki chorobowej z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszona o 13,71% (składka na ubezpieczenia społeczne),
-
zasiłek wynosi 80% tej podstawy (lub 100% w przypadku ciąży lub pobytu w szpitalu).
Przykład: jeśli opłacasz duży ZUS i Twoja miesięczna podstawa to 4242 zł, to otrzymasz około 112 zł netto za dzień choroby.
Osoby na małym ZUS-ie lub korzystające z ulgi na start muszą liczyć się z bardzo niskim świadczeniem – czasem jest to zaledwie kilkanaście złotych dziennie.
Jak złożyć wniosek o zasiłek chorobowy?
Wszystko odbywa się przez PUE ZUS. Wystarczy:
-
Uzyskać elektroniczne L4 (e-ZLA) – lekarz wystawia je automatycznie, trafia do ZUS,
-
Złożyć wniosek Z-3b, który zawiera m.in. dane dotyczące podstawy składek i prowadzenia działalności,
-
Czekać na decyzję i wypłatę świadczenia – zasiłek wypłacany jest proporcjonalnie do liczby dni zwolnienia.
Pamiętaj: ZUS może przeprowadzić kontrolę, sprawdzając, czy w czasie L4 rzeczywiście byłeś niezdolny do pracy.
L4 na własnej działalności – czy warto?
Jeśli nie opłacasz składki chorobowej, w razie choroby zostajesz bez jakiejkolwiek pomocy finansowej. Dlatego wielu przedsiębiorców decyduje się na jej dobrowolne opłacanie – to forma zabezpieczenia na wypadek dłuższej niezdolności do pracy.
Z drugiej strony – jeśli przez lata nie korzystasz z L4, może Ci się wydawać, że to zbędny koszt. Warto więc dokładnie przekalkulować ryzyko i podjąć decyzję w oparciu o charakter swojej działalności.
Podsumowanie: zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy z ZUS – co musisz wiedzieć?
-
L4 a działalność gospodarcza to temat, który dotyczy każdego samozatrudnionego.
-
Zasiłek chorobowy przysługuje tylko, jeśli dobrowolnie opłacasz składkę chorobową.
-
Musisz być zgłoszony do ubezpieczenia od co najmniej 90 dni.
-
Nie możesz prowadzić firmy podczas zwolnienia – nawet jeśli pracujesz „z kanapy”.
-
Wysokość świadczenia zależy od podstawy składek z ostatnich 12 miesięcy.
-
Wniosek składa się przez PUE ZUS, a wypłata następuje po kilku tygodniach.
Nie zostawiaj swojej przyszłości na łasce losu – jeśli prowadzisz własną działalność, zadbaj o to, by w razie choroby mieć prawo do świadczenia z ZUS. To może być Twoje jedyne źródło dochodu w trudnym czasie.
