Czy podwyższony cholesterol zawsze wymaga leczenia? To sygnał, którego nie można lekceważyć, ale nie „wyrok”. Zobacz, kiedy wystarczą zmiany w stylu życia, a kiedy może być potrzebne wsparcie farmakologiczne. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, aby zareagować, zanim będzie za późno.
Wysoki cholesterol – czemu nie wolno go ignorować?
Podwyższony poziom „złego” cholesterolu LDL nie boli i nie daje widocznych objawów. Właśnie dlatego tak łatwo go zbagatelizować. Tymczasem, gdy jego stężenie we krwi utrzymuje się powyżej normy przez dłuższy czas, w ścianach tętnic zaczynają odkładać się złogi lipidowe. To początek miażdżycy – procesu, który po cichu, przez lata, prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych[1]. Konsekwencje? Choroba niedokrwienna serca, zawał czy udar – to tylko część możliwych powikłań.
Natomiast sam podwyższony cholesterol nie jest jeszcze chorobą[2]. To raczej czynnik ryzyka, który – jeśli zostanie zignorowany – może z czasem doprowadzić do poważnych konsekwencji. Dlatego każdy nieprawidłowy wynik lipidogramu powinien skłonić Cię do działania.
Kiedy wysoki cholesterol wymaga leczenia?
To, kiedy włącza się leczenie farmakologiczne przy wysokim cholesterolu, zależy od całościowej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego[3]. Lekarz bierze pod uwagę wiele czynników – nie tylko stężenie LDL, ale też wiek, ciśnienie tętnicze, masę ciała, ewentualne palenie papierosów, cukrzycę czy obciążenia rodzinne[4]. Sposób leczenia i wartości docelowe cholesterolu LDL zależą właśnie od tego indywidualnego ryzyka[5].
Warto przypomnieć: za nieprawidłowe u osób zdrowych uznaje się stężenie „złego” cholesterolu LDL-C wynoszące 115 mg/dl (3 mmol/l) lub więcej[6], a zbyt wysokie stężenie cholesterolu całkowitego to takie, które przekracza 190 mg/dl (4,9 mmol/l). U osób z wyższym ryzykiem chorób serca docelowe wartości LDL powinny być niższe – poniżej 100 mg/dl, a u pacjentów z bardzo dużym ryzykiem – nawet poniżej 55 mg/dl². Przekroczenie tych progów to sygnał, że pora podjąć konkretne kroki.
Kiedy przy wysokim poziomie cholesterolu wystarczą zmiany stylu życia?
Jeżeli Twój poziom cholesterolu jest lekko lub umiarkowanie podwyższony, a nie występują u Ciebie dodatkowe czynniki ryzyka (jak nadciśnienie, cukrzyca czy otyłość), lekarz najprawdopodobniej zaproponuje na początek modyfikację codziennych nawyków[7]. I w wielu sytuacjach to może wystarczyć.
- Pierwszym krokiem powinno być wprowadzenie do diety steroli roślinnych. Te naturalne substancje obniżają poziom cholesterolu LDL o 7–12% w ciągu 2–3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5–3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia[8]. Znajdziesz je np. w miękkiej margarynie kubkowej Optima Cardio, która powstaje na bazie olejów roślinnych i jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych.
- Warto też zadbać o odpowiednią ilość błonnika w diecie, ograniczyć tłuszcze nasycone i trans (te ostatnie są obecne np. w maśle i czerwonym mięsie)[9] oraz wprowadzić minimum 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo[10].
Kiedy lekarz może zaproponować farmakoterapię przy wysokim cholesterolu?
Zdarza się, że zmiany w stylu życia nie wystarczają. Tak bywa np. wtedy, gdy stężenie LDL jest bardzo wysokie, towarzyszą mu inne zaburzenia metaboliczne albo kiedy modyfikacja nawyków nie przynosi oczekiwanych efektów po kilku miesiącach.
Wówczas lekarz może zaproponować leczenie farmakologiczne – najczęściej statyny, które w zależności od dawki i rodzaju preparatu zmniejszają stężenie cholesterolu LDL średnio o 30–50%[11].
Pamiętaj! Decyzja o włączeniu leków zawsze należy do lekarza i jest podejmowana indywidualnie. Farmakoterapia nie oznacza też rezygnacji ze zdrowego stylu życia – wręcz przeciwnie, jest jego uzupełnieniem.
Sygnały ostrzegawcze – kiedy wysoki cholesterol może świadczyć o problemie?
Wysoki cholesterol przez długi czas nie daje żadnych objawów. Gdy jednak miażdżyca zacznie się rozwijać, Twoje ciało może wysyłać sygnały, których nie wolno ignorować. Oto najważniejsze z nich[12] [13].
- Ból lub ucisk w klatce piersiowej – szczególnie podczas wysiłku fizycznego lub stresu. To może być objaw dławicy piersiowej, czyli choroby niedokrwiennej serca.
- Duszność przy wysiłku – jeśli wchodzenie po schodach czy szybszy spacer sprawiają Ci trudność, warto się zaniepokoić. Duszność wysiłkowa pojawia się, gdy serce nie nadąża z dostarczaniem krwi bogatej w tlen do mięśni.
- Ból nóg podczas chodzenia – chromanie przestankowe, czyli ból łydek wymuszający zatrzymanie się co kilkadziesiąt metrów, to objaw miażdżycy tętnic kończyn dolnych.
- Zawroty głowy i omdlenia – mogą świadczyć o zaburzeniach ukrwienia mózgu. Jeżeli pojawiają się bez wyraźnej przyczyny, koniecznie skonsultuj je z lekarzem.
- Szybsze męczenie się – takie, które nie wynika z braku snu ani nadmiaru obowiązków, bywa sygnałem, że Twój układ krążenia pracuje na „zbyt dużych obrotach”.
Każdy z tych objawów to powód do wizyty u lekarza. Nie ignoruj więc ich i zadbaj o swoje zdrowie – masz na nie ogromny wpływ!
Źródła:
[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki
[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki
[4] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[6] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
[7] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[9] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[10] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
[11] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[12] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[13] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
Artykuł sponsorowany
