Czy wiesz, że cholesterol uczestniczy w procesach wytwarzania hormonów płciowych oraz nadnerczowych? Jest zatem bardzo ważny dla zachowania równowagi organizmu w tym zakresie. Istnieje także zależność pomiędzy poziomem pewnych hormonów a profilem lipidowym. Zobacz, jak to wygląda!
Cholesterol a hormony – najważniejsze informacje
Cholesterol pełni bardzo ważne funkcje. Wbrew pozorom nie jest tylko „złem koniecznym”. To związek, bez którego organizm nie byłby w stanie poprawnie funkcjonować. Poza tym, że jest on składnikiem błon lipidowych, wspiera prawidłową pracę mózgu i komórek nerwowych oraz przebieg szlaków metabolicznych, a ponadto odgrywa istotną rolę w procesie wytwarzania kluczowych hormonów steroidowych[1]. Chodzi zatem przede wszystkim o takie związki jak aldosteron, progesteron, testosteron, estrogeny oraz kortyzon[2].
Oznacza to, że zaburzenia poziomu cholesterolu mogą mieć również wpływ na gospodarkę hormonalną. Dzieje się też odwrotnie: kiedy pojawiają się problemy z hormonami, podążyć za nimi mogą te związane z profilem lipidowym.
Hormony płciowe a cholesterol – dlaczego menopauza może zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca?
O zależności między hormonami a cholesterolem mówi się najczęściej w kontekście dyslipidemii menopauzalnej[3]. Chodzi o zaburzenie gospodarki lipidowej u kobiet w okresie przekwitu. Na pewno zdarzyło Ci się słyszeć o tym, że panie później zapadają na choroby serca. Wynika to z faktu, iż estrogeny wykazują działanie kardioprotekcyjne. Mówiąc dokładniej – zwiększają stężenie „dobrego” cholesterolu HDL[4].
Niestety, najczęściej pomiędzy 40. a 60. rokiem życia rozpoczyna się menopauza, a w efekcie zaczyna wzrastać stężenie aterogennej frakcji cholesterolu, czyli LDL. Średnio to wzrost na poziomie 2 mg/dl rocznie. Z czasem podnoszą się także stężenia cholesterolu całkowitego, trójglicerydów oraz frakcji VLDL[5]. Stąd też tak ważna jest profilaktyka chorób serca w tym okresie. Wcale nie musi ona oznaczać brania leków na cholesterol. Lekarz może zalecić modyfikację diety, a przede wszystkim wprowadzenie do niej steroli roślinnych. Te substancje obniżają poziom cholesterolu LDL o 7-12% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia[6]. Znajdziesz je np. w miękkiej margarynie kubkowej Optima Cardio. Powstaje ona na bazie olejów roślinnych i jest źródłem dużej ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, istotnych dla zachowania prawidłowego profilu lipidowego.
Cholesterol a choroby endokrynologiczne
Obserwuje się również zależność pomiędzy profilem lipidowym a występowaniem chorób o podłożu endokrynologicznym. Przykładowo, do zaburzeń poziomu cholesterolu może dochodzić przy[7]:
- niedoczynności tarczycy, w tym przy subklinicznej postaci tego zaburzenia (gdy podwyższony jest poziom TSH, a stężenia FT3 i FT4 pozostają w normie);
- zespole Cushinga;
- niedoborze hormonu wzrostu u osób dorosłych;
- zespole policystycznych jajników (PCOS);
Równowaga hormonalna – ważna dla zachowania dobrego profilu lipidowego
Jak widzisz, równowaga hormonalna jest ważna również w kontekście profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych. Zaburzenia poziomu hormonów mogą prowadzić również do rozregulowania profilu lipidowego, a w efekcie – do wzrostu ryzyka zapadalności na miażdżycę i jej powikłania, z chorobą niedokrwienną serca na czele[8].
Jeżeli więc zmagasz się z problemami endokrynologicznymi, koniecznie zadbaj o profilaktykę – na wiele rzeczy ma wpływ Twój styl życia! Pamiętaj zatem, aby:
- wzbogacić dietę o sterole roślinne, jeśli masz podwyższony poziom „złego” cholesterolu;
- wybierać zdrowe tłuszcze, bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe; są one zawarte np. w płynnych olejach roślinnych, nasionach i orzechach, a także w miękkich margarynach kubkowych oraz w tłustych rybach morskich[9];
- zadbać o odpowiedni poziom aktywności fizycznej – wystarczy około 150 minut średnio intensywnej aktywności tygodniowo[10], aby zachować zdrowe życie;
- regularnie się badać – zgodnie z zaleceniami lekarza.
Kilka prostych zmian na co dzień może Ci pomóc zadbać o równowagę hormonalną oraz o serce. Powodzenia!
Źródła:
[1] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol-funkcje-zrodla-frakcje-stezenie
[2] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol-funkcje-zrodla-frakcje-stezenie
[3] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html
[4] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny
[5] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny
[6] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[7] https://www.mp.pl/endokrynologia/wytyczne/265869,diagnostyka-i-leczenie-zaburzen-lipidowych-u-osob-z-zaburzeniami-endokrynnymi,1
[8] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[9] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci
[10] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
Materiał partnera
