Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej to bolesna i zaraźliwa infekcja wywołana przez wirusa opryszczki pospolitej (HSV-1). Najczęściej dotyka dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, ale może też wystąpić u dorosłych, zwłaszcza tych z obniżoną odpornością. Objawy mogą być na tyle uciążliwe, że utrudniają jedzenie, picie i codzienne funkcjonowanie.
Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – jak wygląda?
Pierwszy kontakt z wirusem HSV-1 zazwyczaj nie daje objawów. Ale gdy dochodzi do tzw. pierwotnego zakażenia, pojawiają się charakterystyczne zmiany w jamie ustnej – pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, które szybko pękają, tworząc bolesne owrzodzenia.
Do tego dochodzą objawy ogólne:
-
wysoka gorączka (nawet do 40°C),
-
złe samopoczucie,
-
powiększenie węzłów chłonnych,
-
nieprzyjemny zapach z ust,
-
trudności z jedzeniem i połykaniem.
Najwięcej zmian lokalizuje się w obrębie błony śluzowej jamy ustnej – na policzkach, języku, podniebieniu i dziąsłach.

Objawy opryszczkowego zapalenia jamy ustnej u dzieci
U dzieci opryszczkowe zapalenie jamy ustnej przebiega intensywniej niż u dorosłych. Oprócz zmian w jamie ustnej, maluch może być drażliwy, odmawiać jedzenia i picia, co zwiększa ryzyko odwodnienia. Warto zwrócić uwagę na zaczerwienienie i obrzęk dziąseł, które często towarzyszą zakażeniu.
Dlaczego opryszczka atakuje dziąsła?
Wirus opryszczki pospolitej przenosi się przez bezpośredni kontakt ze śliną lub wydzieliną z pękniętych pęcherzyków. Gdy trafi na błonę śluzową jamy ustnej, łatwo wnika w tkanki, wywołując stan zapalny. Dziąsła stają się wtedy bolesne, zaczerwienione i mogą krwawić podczas szczotkowania zębów.
Stan zapalny dziąseł nie tylko utrudnia codzienną higienę, ale może też prowadzić do długofalowych problemów z zębami – zwłaszcza u najmłodszych.
Czy zapalenie jamy ustnej jest zaraźliwe?
Tak – i to bardzo. Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej łatwo przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z przedmiotami, które miały styczność z zakażoną śliną. Największe ryzyko zakażenia występuje w czasie, gdy pojawiają się pęcherzyki i owrzodzenia.
Leczenie opryszczkowego zapalenia jamy ustnej
Leczenie zależy od nasilenia objawów i wieku chorego. W przypadku dzieci kluczowe jest nawodnienie i łagodzenie bólu. Główne elementy terapii to:
-
leki przeciwwirusowe (np. acyklowir) – skracają czas trwania infekcji, jeśli podane w pierwszych 72 godzinach,
-
leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (paracetamol, ibuprofen),
-
preparaty łagodzące ból miejscowo – żele, płyny do płukania jamy ustnej,
-
domowe sposoby – zimne płyny, chłodne jedzenie (np. jogurt, lody), unikanie cytrusów i pikantnych potraw.
Leczenie opryszczki w jamie ustnej – o czym warto pamiętać?
Nie zawsze potrzebne są silne leki. Ale jeśli dziecko (lub dorosły) nie pije przez dłuższy czas, ma wysoką gorączkę lub pojawiają się objawy odwodnienia – konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem.
U osób z obniżoną odpornością leczenie może wymagać hospitalizacji. U dzieci powikłania mogą obejmować zapalenie dziąseł i gardła, a w rzadkich przypadkach – nawet opryszczkowe zapalenie mózgu.

Ile trwa opryszczkowe zapalenie jamy ustnej?
Objawy zwykle utrzymują się od 7 do 14 dni. W tym czasie wirus pozostaje aktywny, dlatego łatwo dochodzi do zakażenia innych domowników. Po wygojeniu zmian wirus nie znika – pozostaje w organizmie w stanie uśpienia i może się reaktywować, np. w postaci opryszczki wargowej.
Podsumowanie
Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej to poważna infekcja, zwłaszcza dla małych dzieci. Wirus HSV-1 może wywołać bolesne zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej i dziąsłach, utrudniając codzienne funkcjonowanie. Szybkie rozpoznanie i odpowiednie leczenie – szczególnie w pierwszych dniach – znacząco łagodzi objawy i skraca czas trwania choroby. Warto też zadbać o higienę i unikać kontaktu z osobami zakażonymi, zwłaszcza jeśli w domu są dzieci.
Chcesz szybko rozpoznać opryszczkę w jamie ustnej i uniknąć powikłań? Obserwuj zmiany na dziąsłach, reaguj na pierwsze objawy i nie zwlekaj z leczeniem.

