Kłykciny odbytu i hemoroidy to dwa różne schorzenia. Często są one ze sobą mylone ze względu na podobną lokalizację rozwoju i niektóre objawy. Różnią się one jednak przyczyną powstawania, wyglądem i sposobem leczenia. Co warto wiedzieć na temat tych schorzeń? Jak wyglądają kłykciny odbytu i jakie dają objawy? Wyjaśniamy w artykule.
Co to są kłykciny odbytu?
Kłykciny odbytu, znane również jako kłykciny kończyste odbytu, to zmiany brodawkowate o charakterze wirusowym [1].
Zmiany te mają postać miękkich, niewielkich narośli o barwie skóry lub różowawej, które mogą występować pojedynczo lub tworzyć skupiska. Z czasem mogą się rozrastać i przypominać kalafiorowate narośla.
Kłykciny kończyste w odbycie należą do chorób przenoszonych drogą płciową i wymagają specjalistycznej diagnostyki oraz leczenia dermatologicznego lub proktologicznego.
Główne przyczyny powstawania kłykcin kończystych
Przyczyną powstania kłykcin odbytu jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Najczęściej za rozwój zmian odpowiadają łagodne typy HPV 6 i 11. Jednak infekcja może współwystępować z typami onkogennymi (np. HPV 16, 18), które zwiększają ryzyko rozwoju nowotworów narządów płciowych i odbytu [2].
Do zakażenia dochodzi głównie podczas kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia – zarówno klasycznych, jak i analnych. Może też nastąpić przez kontakt skóry z zakażonym naskórkiem, a w niektórych przypadkach przez używanie wspólnych ręczników czy bielizny.
Ryzyko rozwoju kłykcin kończystych odbytu zwiększają czynniki, takie jak:
- osłabiona odporność (np. w przebiegu chorób przewlekłych lub po antybiotykoterapii),
- częsta zmiana partnerów seksualnych,
- brak stosowania prezerwatyw,
- współistnienie innych infekcji przenoszonych drogą płciową,
- przewlekły stres i zmęczenie, które obniżają odporność organizmu [3].
Jakie są najczęstsze objawy kłykcin odbytu?
Objawy kłykcin kończystych odbytu mogą być przez długi czas niezauważalne, co utrudnia ich wczesne rozpoznanie. Zmiany rozwijają się stopniowo, często bez bólu, dlatego pacjenci zgłaszają się do lekarza dopiero w bardziej zaawansowanym stadium choroby.
Najczęstsze objawy kłykcin kończystych to:
- pojawienie się miękkich, brodawkowatych narośli wokół odbytu,
- uczucie wilgoci lub obecności ciała obcego w odbycie,
- świąd, pieczenie lub podrażnienie skóry,
- dyskomfort lub ból podczas siedzenia i wypróżniania.
W miarę postępu choroby zmiany mogą się rozrastać i tworzyć skupiska przypominające kalafiorowate narośla. Nieleczone kłykciny kończyste odbytu mogą utrudniać utrzymanie higieny, prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych, a także przenosić zakażenie na partnera seksualnego [4].
Różnice między kłykcinami odbytu a hemoroidami
Zarówno kłykciny odbytu, jak i hemoroidy, powodują dolegliwości w tej samej okolicy anatomicznej, jednak ich przyczyny, objawy i leczenie są zupełnie różne.
- Pochodzenie i charakter zmian
- hemoroidy to poszerzone naczynia żylne w obrębie odbytnicy i odbytu. Powstają w wyniku zwiększonego ciśnienia w naczyniach – np. z powodu zaparć, siedzącego trybu życia czy ciąży,
- kłykciny odbytu mają charakter zakaźny – są wynikiem infekcji wirusem HPV. Przybierają postać miękkich, brodawkowatych zmian na skórze lub błonie śluzowej.
- Objawy
- hemoroidy powodują ból, krwawienie podczas wypróżniania, uczucie pieczenia i obrzęk,
- kłykciny kończyste odbytu rzadko krwawią, ale często powodują świąd, uczucie wilgoci i obecności ciała obcego. W zaawansowanych przypadkach zmiany są widoczne jako wypustki przypominające brodawki.
- Leczenie
- hemoroidy – leczenie jest złożone i zależy od stopnia zaawansowania choroby. Początkowo stosuje się metody zachowawcze, obejmujące przede wszystkim zmianę diety (bogatej w błonnik) i stylu życia (zwiększenie aktywności fizycznej), a także leki bez recepty, takie jak kremy, czopki i doustne środki flebotropowe. W przypadku hemoroidów I i II stopnia wykorzystuje się małoinwazyjne zabiegi gabinetowe, do których zalicza się m.in. gumkowanie metodą Barrona (zakładanie gumowych opasek), skleroterapię lub koagulację. Hemoroidy III i IV stopnia, które są bardziej zaawansowane, zwykle wymagają leczenia operacyjnego lub innych technik zabiegowych, takich jak metoda Longo. Ostateczna decyzja o sposobie terapii jest zawsze podejmowana przez proktologa na podstawie dokładnej oceny stanu pacjenta i nasilenia objawów [5],
- kłykciny odbytu – leczenie wymaga terapii ukierunkowanej na wirusa HPV. Stosuje się preparaty miejscowe (np. z kwasem trichlorooctowym lub podofilotoksyną), krioterapię, laseroterapię lub chirurgiczne usunięcie zmian [6]. W przypadku rozległych infekcji konieczna bywa również terapia immunomodulująca.
Warto pamiętać, że w przypadku hemoroidów można sięgnąć po czopki na hemoroidy Procto-Glyvenol®, które działają przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i sprzyjają łagodzeniu dolegliwości bólowych.
- Diagnostyka
- hemoroidy rozpoznaje się na podstawie badania proktologicznego i anoskopii.
- kłykciny w odbycie wymagają oceny dermatologicznej lub wenerologicznej i często badań w kierunku HPV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową.
Zarówno w przypadku podejrzenia kłykcin kończystych odbytu, jak i hemoroidów, konieczna jest konsultacja z proktologiem. Samodzielne leczenie bez diagnozy może doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia i opóźnienia skutecznej terapii.
Jak zapobiec rozwojowi kłykcin kończystych w odbycie? Profilaktyka
Istotnym elementem profilaktyki są bezpieczne praktyki seksualne, co oznacza konsekwentne używanie prezerwatyw podczas każdego kontaktu seksualnego, w tym analnego.
Należy jednak pamiętać, że prezerwatywy jedynie zmniejszają ryzyko zakażenia, a nie eliminują go całkowicie, ponieważ wirus może znajdować się na skórze poza obszarem chronionym. Ponadto, ograniczenie liczby partnerów seksualnych obniża ryzyko kontaktu z wirusem.
Wreszcie, kluczowe znaczenie ma wspieranie ogólnej odporności organizmu poprzez zdrowy styl życia – zbilansowaną dietę, regularną aktywność fizyczną i unikanie stresu – ponieważ silny układ immunologiczny jest w stanie kontrolować przebieg zakażenia HPV.
Osoby z grup podwyższonego ryzyka powinny również regularnie przeprowadzać samobadanie okolic odbytu oraz korzystać z kontroli u proktologa lub dermatologa.
Bibliografia:
- Garland S. M. et al. Human papillomavirus infections of the anal canal and perianal skin. Int J STD AIDS, 2020.
- Doorbar J., Egawa N. Molecular biology of HPV infection and its clinical manifestations. J Clin Virol, 2019.
- Workowski K. A., Bolan G. A. Sexually transmitted diseases treatment guidelines. CDC, 2021.
- Saslow D. et al. HPV-related diseases: epidemiology and prevention. CA Cancer J Clin, 2020.
- Sun Z., Migaly J. Review of hemorrhoid disease: presentation and management. Clin Colon Rectal Surg, 2021.
- Gross G., Tyring S. Treatment of anogenital warts and other HPV infections. J Dtsch Dermatol Ges, 2020.
Artykuł zawiera informacje na temat:
- Leku dostępnego bez recepty:
Nazwa produktu leczniczego: Procto-Glyvenol, 400 mg + 40 mg, czopki. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej: Tribenozyd (Tribenosidum), lidokaina (Lidocainum). Dawka substancji czynnej: 1 czopek zawiera 400 mg tribenozydu (Tribenosidum) i 40 mg lidokainy (Lidocainum). Postać farmaceutyczna: Czopki. Żółtawobiałe, stożkowatego kształtu czopki, jednolite, bez pęknięć, lekko tłuste, niemiękkie. Wskazania do stosowania: Miejscowe leczenie zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów. Podmiot odpowiedzialny: Recordati Ireland Ltd., Raheens East, Ringaskiddy, Co. Cork, Irlandia. SIL_01.2023
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
PL-PROCTG-0126
Artykuł sponsorowany
