Antybiotyki są niezbędne w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych, ale ich działanie nie kończy się na eliminacji patogenów. Leki te oddziałują również na pożyteczne mikroorganizmy, które tworzą naturalną barierę ochronną pochwy. W efekcie może dojść do zachwiania równowagi mikroflory i rozwoju grzybicy. Jak rozpoznać objawy infekcji pochwy po zastosowaniu antybiotyków oraz w jaki sposób jej zapobiegać? O tym w artykule.
Jak antybiotyki wpływają na zdrowie intymne?
Antybiotyki, mimo swojej skuteczności w leczeniu infekcji bakteryjnych, mogą niekorzystnie wpływać na równowagę mikrobiologiczną organizmu – również pochwy. Ich działanie jest nieselektywne, co oznacza, że niszczą zarówno bakterie chorobotwórcze, jak i korzystne bakterie, takie jak te z rodzaju Lactobacillus (pałeczka kwasu mlekowego), które odpowiadają za utrzymanie prawidłowego, kwasowego pH w pochwie [1].
Kiedy liczba pałeczek kwasu mlekowego spada, środowisko pochwy staje się bardziej zasadowe, co sprzyja namnażaniu się drożdżaków, głównie Candida albicans. To właśnie one odpowiadają za rozwój infekcji grzybiczej pochwy po antybiotyku. Dodatkowo, czynniki takie jak stres, niewłaściwa higiena intymna czy noszenie obcisłej, syntetycznej bielizny mogą nasilać ryzyko zakażenia [2].
Największe ryzyko występuje podczas stosowania antybiotyków o szerokim spektrum działania, np. penicylin, cefalosporyn czy tetracyklin, które, chociaż niebywale skuteczne w terapii, szczególnie silnie zaburzają naturalną mikroflorę.
Grzybica pochwy po antybiotyku – najczęstsze objawy, na które trzeba zwrócić uwagę
Grzybica pochwy po antybiotykoterapii to częsta reakcja organizmu na zaburzenie równowagi bakteryjnej delikatnego środowiska pochwy. Objawy mogą wystąpić zarówno w trakcie kuracji, jak i kilka dni po jej zakończeniu [3].
Do najbardziej charakterystycznych symptomów należą:
- intensywny świąd i pieczenie w okolicy intymnej,
- obrzęk i zaczerwienienie warg sromowych,
- biała, gęsta wydzielina o serowatej konsystencji,
- uczucie suchości i dyskomfortu w pochwie,
- ból lub pieczenie podczas oddawania moczu oraz w trakcie współżycia.
Nieleczona infekcja może się nasilać, prowadząc do mikrourazów błony śluzowej, które sprzyjają nawrotom zakażenia. Warto pamiętać, że każda kobieta może reagować inaczej – niektóre odczuwają jedynie lekki dyskomfort, podczas gdy u innych objawy są silne i utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Co stosować na infekcję grzybiczą pochwy po antybiotyku?
W przypadku wystąpienia infekcji grzybiczej pochwy po antybiotyku kluczowe jest szybkie wdrożenie leczenia przeciwgrzybiczego. Najczęściej stosuje się preparaty miejscowe, które działają bezpośrednio w miejscu zakażenia, eliminując drożdżaki i łagodząc podrażnienia błony śluzowej.
Pomocnym rozwiązaniem może okazać się lek Gynoxin® Optima w postaci kapsułek dopochwowych lub kremu dopochwowego. Substancją czynną leku jest fentikonazol, który zwalcza drożdżaki Candida albicans oraz bakterie Gram (+) i Gram (-) [4].
W łagodnych przypadkach leczenie można rozpocząć od preparatów dostępnych bez recepty. Należy jednak pamiętać o konsultacji z ginekologiem i nie rezygnować z wizyty. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza przy częstych nawrotach, lekarz może zalecić leki doustne o działaniu ogólnoustrojowym.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Wizyta u ginekologa jest niezbędna, jeśli objawy infekcji utrzymują się mimo leczenia lub pojawiają się po każdym cyklu antybiotykoterapii. Należy również skonsultować się z lekarzem, gdy towarzyszą im nietypowe dolegliwości, takie jak:
- ból podbrzusza,
- gorączka,
- upławy o nieprzyjemnym zapachu,
- owrzodzenia lub rany w okolicach intymnych.
Najważniejszym filarem profilaktyki i leczenia powikłań po antybiotykoterapii są regularne wizyty u ginekologa oraz postępowanie zgodne z jego zaleceniami. Lekarz przeprowadza wywiad i badanie, w razie potrzeby zleca odpowiednią diagnostykę, dobiera spersonalizowaną terapię oraz kontroluje jej efekty. Samoleczenie może maskować objawy i opóźniać właściwe rozpoznanie.
Kluczową rolę w ochronie przed infekcjami po antybiotykach odgrywa także prawidłowa profilaktyka. W trakcie i po zakończeniu antybiotykoterapii warto stosować probiotyki ginekologiczne (np. zawierające Lactobacillus rhamnosus czy Lactobacillus reuteri) oraz dbać o odpowiednią higienę intymną. Należy unikać irygacji pochwy i agresywnych środków myjących, które mogą dodatkowo naruszać naturalną barierę ochronną błony śluzowej [5].
Bibliografia:
- Cohen R. et al. Antibiotic use and vaginal microbiota disruption: mechanisms and clinical implications. Clin Infect Dis, 2020.
- Brotman R. M. The vaginal microbiome and antibiotic-associated dysbiosis. J Infect Dis, 2021.
- Sobel J. D. Vulvovaginal candidiasis: pathogenesis and epidemiology. Clin Microbiol Rev, 2019.
- Mendling W. et al. Efficacy and safety of fenticonazole in vulvovaginal candidiasis treatment. Mycoses, 2020.
- Linhares I. M. et al. The importance of probiotics in preventing recurrent vulvovaginal infections. Curr Opin Infect Dis, 2021.
(i), (ii) Artykuł zawiera informacje na temat:
Leków dostępnych bez recepty:
Nazwa produktu leczniczego: (A) Gynoxin Optima, 200 mg, kapsułka dopochwowa, miękka. (B) Gynoxin Optima, 20 mg/g (2%), krem dopochwowy. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej: (A, B) Azotan fentikonazolu (Fenticonazoli nitras). Dawka substancji czynnej: 1 kapsułka dopochwowa, miękka zawiera: (A) 200 mg azotanu fentikonazolu. (B) 100 g kremu dopochwowego zawiera 2 g azotanu fentikonazolu. Postać farmaceutyczna: (A) Kapsułka dopochwowa, miękka. (B) Krem dopochwowy. Wskazania do stosowania: (A, B) Drożdżyca błon śluzowych narządów płciowych (zapalenie sromu i pochwy, zapalenie pochwy, upławy). Leczenie zakażeń mieszanych pochwy. (B) Gynoxin przeznaczony jest do stosowania u dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 16 lat. U kobiet w wieku powyżej 60 lat, Gynoxin można stosować po konsultacji z lekarzem. Podmiot odpowiedzialny: (A, B) Recordati Industria Chimica e Farmaceutica S.p.A., Via Civitali 1, 20148 Mediolan, Włochy.
SIL_01.2023
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
PL-GYNOX-0197
Artykuł sponsorowany
